Tranh cổ động của chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2009

“Làm cho thế giới sạch hơn”- là chiến dịch nhằm kêu gọi mọi người hãy tham gia bảo vệ môi trường cho một Trái đất trong sạch. Hoạt động này sẽ được phát động vào ngày 18 đến ngày 20/09/2009 do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức.
Năm nay, chủ đề của chiến dịch là “Cộng đồng liên kết chống lại biến đổi khí hậu”. Đây là một chiến dịch sâu rộng, có nhiều hoạt động thiết thực nhằm bảo vệ môi trường trái đất đang ngày càng bị ô nhiễm nặng nề từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

Mọi người hãy chung tay vì một môi trường bền vững; đó là những nơi mà chúng ta đang sinh sống, là ngôi nhà, xóm làng, cơ quan, nhà máy, cộng đồng dân cư, cộng đồng các doanh nghiệp, thành phố, đất nước, khu vực và rộng hơn là cả trái đất nầy. Tất cả vì môi trường xanh – sạch – đẹp, là trách nhiệm của toàn xã hội, là nghĩa vụ của mỗi công dân, vì bảo vệ môi trường là bảo vệ sức khỏe của con người, là bảo vệ cho chính cuộc sống của mỗi người. Nếu mỗi người trong chúng ta đều có nhận thức và hành động đúng, đối xử phải lẽ với môi trường, thì nơi ở của chúng ta sẽ được trong lành và chất lượng cuộc sống của chúng ta ngày càng được cải thiện hơn.

Chúng ta hãy bảo vệ môi trường từmọi lúc, mọi nơi trong mọi hoạt động sinh sống, làm việc, học tập và vui chơi, giải trí. Chúng ta hãy thực hiện khẩu hiệu "3T": "Tiết kiệm - Tận dụng - Tái sinh", sao cho "Càng ít chất thải ra môi trường càng tốt". Khẩu hiệu nầy không những đúng cho mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan mà còn cả cộng đồng doanh nghiệp. Nếu mọi người quan tâm và thực hiện tốt thì hiệu quả sẽ vô cùng to lớn về kinh tế và xã hội.

Nhìn ở góc độ ngành công thương, chúng tôi xin trao đổi về việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa phải đi đôi với bảo vệ môi trường; trong đó, cộng đồng các doanh nghiệp là lực lượng quan trọng thực hiện chiến dịch “Cộng đồng liên kết chống lại biến đổi khí hậu”.

Đến nay trên địa bàn tỉnh Bình Định có trên 23.239 doanh nghiệp (DN) và các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, trong đó các DN, cơ sở chế biến chiếm tỷ lệ lớn với số lượng trên 21.880 DN. Sự phát triển về số lượng cũng như chất lượng của cộng đồng các DN đã góp phần đưa nền kinh tế của tỉnh Bình Định có sự chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng kinh tế công nghiệp, thương mại, dịch vụ, giảm tỷ trọng kinh tế nông, lâm nghiệp. Tính đến năm 2008, GDP ngành công nghiệp của tỉnh chiếm 27,8%, thương mại, dịch vụ 34,2% nông nghiệp 38%. Sản xuất công nghiệp liên tục phát triển và đạt được nhịp độ tăng trưởng khá với tốc độ trung bình, ước trong giai đoạn (2006-2010) khoảng 15,2% năm, góp phần đưa GDP tăng bình quân gần 12%/năm.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của kinh tế công nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế, do quy mô phần lớn các DN trên địa bàn tỉnh là các DN vừa và nhỏ, vốn đầu tư thấp, thiết bị công nghệ lạc hậu, không đồng bộ; bên cạnh việc sử dụng chưa tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên, năng lượng cũng như các nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào phục vụ sản xuất, dẫn đến đến sức cạnh tranh của DN thấp. Điều đó thể hiện rõ về xử lý môi trường, các phế liệu không được tận thu triệt để đưa vào tái sản xuất, rất lãng phí về tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới sức khoẻ của người lao động và cộng đồng dân cư.

Trong thời gian qua, trên lĩnh vực công nghiệp chế biến đã thu hút được trên 21.880 DN, cơ sở đầu tư sản xuất chế biến, giá trị sản xuất chiếm trên 90% tổng giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh. Nhìn chung, việc sử dụng tài nguyên, năng lượng còn chưa tiết kiệm và hiệu quả, gây thất thoát, lãng phí, mà đặc biệt là tác động xấu đến môi trường. Nhiều DN khai thác, chế biến theo kiểu “chạy chợ” không mang tính chiến lược lâu dài. Công tác quản lý nhà nước còn chưa chặt chẽ, dẫn tới hoạt động khai thác, chế biến không theo quy trình quy hoạch, không chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Nhà nước về bảo vệ tài nguyên, môi trường, nhiều địa phương buông lỏng quản lý dẫn tới tình trạng “thất thoát, lãng phí tài nguyên”. Về nguồn nhân lực, phần lớn lao động chưa được đào tạo chuyên sâu để có trình độ tay nghề cao, các sản phẩm chế biến có hàm lượng công nghệ ở trình độ thấp, sức cạnh tranh và hiệu quả kinh tế còn hạn chế.

Trước thực trạng trên, DN trong tỉnh cần nhận thức rõ những lợi ích của việc áp dụng quy trình sản xuất sạch hơn, tiết kiệm các nguồn tài nguyên, năng lượng có ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh, nhất là trong trong bối cảnh giá cả vật tư, nguyên liệu, năng lượng đầu vào phục vụ sản xuất có chiều hướng tăng cao. Do vậy, các DN cần quan tâm đầu tư đổi mới hệ thống thiết bị công nghệ, thực hiện các giải pháp tiết kiệm nguồn tài nguyên, năng lượng, không ngừng đổi mới phương thức quản lý khoa học và hiệu quả, tiết kiệm các chi phí quản lý, sử dụng hợp lý các nguồn nhân lực, vật lực nhằm giảm giá thành, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. 

Chúng tôi xin trao đổi một số giải pháp cơ bản sau đây: Một là, thường xuyên thông tin, tuyên truyền, giáo dục nhận thức cho cộng đồng các DN, các cơ sở chế biến áp dụng chương trình sản xuất sạch hơn. Các DN, và cơ sở cần xây dựng và áp dụng chương trình sản xuất sạch hơn trong sản xuất công nghiệp và chế biến, coi việc áp dụng xản xuất sạch hơn, nhằm bảo vệ môi trường vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ, mang lại lợi ích thiết thực cho DN. Vì sử dụng tài nguyên, năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ hạ giá thành sản phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh của DN. Hai là, hạn chế các chất thải trong quá trình sản xuất; tận dụng tối đa, tái chế chất thải nhằm giảm thiểu tác động gây ô nhiễm môi trường. Ba là, đẩy mạnh công tác đầu tư đổi mới thiết bị công nghệ, cần định hướng và lựa chọn lĩnh vực đầu tư phù hợp với những khâu có tính đột phá trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu các chất thải gây ô nhiễm môi trường, cũng như tiết kiệm nguồn tài nguyên năng lượng. Đối với các DN vừa và nhỏ, nguồn vốn ít, cần quan tâm vay vốn ưu đãi theo cơ chế, chính sách hiện hành của Nhà nước.

Về góc độ quản lý nhà nước, cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và kiên quyết xử lý kịp thời, xử phạt nghiêm minh đối với các DN, các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, trong quá trình thẩm định cấp phép đầu tư mới, các cơ quan quản lý nhà nước liên quan cần tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng dây chuyền công nghệ, tránh tình trạng nhập khẩu các thiết bị, công nghệ lạc hậu gây lãng phí về tài chính và tác động xấu đến môi trường.

Có thể nói, các DN, cơ sở sản xuất công nghiệp mở rộng áp dụng sản xuất sạch hơn là một yêu cầu cấp thiết trong tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của mỗi địa phương nói riêng và cả nước nói chung, là hành động thiết thực của cộng đồng các doanh nghiệp chống lại biến đổi khí hậu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Chúng ta hãy chung tay hành động vì một môi trường xanh - sạch - đẹp bền vững.

Trái đất cần chúng ta! Hãy liên kết chống lại biến đổi khí hậu.

Nguyễn Văn Thắng (Sở Công Thương Bình Định)